Niebo bez ptaków, czyli pokaż swoje stopy, a powiem ci, czy przeżyjesz

utworzone przez | gr. 9, 2022 | Spiżarnia mola

Niebo bez ptaków to wspomnienia z obozu Danuty Brzosko-Mędryk, pisarki i stomatologa, która podczas II wojny światowej dwa razy była więźniarką Pawiaka (przebywała w celi z innymi młodymi kobietami, dlatego zostały nazwane Małolatkami). W styczniu 1943 roku więźniarki trafiły do obozu koncentracyjnego i zagłady na Majdanku. Książka, o której dzisiaj piszemy, powstała zaraz po wojnie, dlatego jest ciekawym świadectwem historii i emocji.

Rano budzi nas czyjeś wołanie:

– Przywieźli miętę!

Wygrzebujemy się ze słomy, przerażone odrywamy przymarznięte do desek baraku loki Aliny Wójcikowskiej i wypychamy “Kucę” Kamieńską, by zajęła miejsce w tworzącej się kolejce przed kotłem.

Do zatarasowanych tłumem kobiet drzwi trudno się docisnąć, więc wyskakujemy oknem, które nie ma przecież szyb. Skaczę w śnieg i nagle staję obezwładniona powietrzem i przestrzenią. Mrużę oczy w słońcu, śnieg skrzypi pod stopami.

  

Niebo bez ptaków, Danuta Brzosko-Mędryk

Kobiety z Warszawy przyjeżdżały do obozu pociągiem towarowym. Trafiały do baraku bez szyb. Od samego początku uczyły się walki o przetrwanie, musiały być silne fizycznie i mocne psychicznie. A Małolatki (chciały cieszyć się życiem, śmiać się, kochać. Ich optymizm i pogoda ducha dawały pocieszenie innym więźniarkom. W obozie przetrwanie codzienności w pojedynkę było wręcz niemożliwe, dlatego szybko tworzyły się grupy więźniarek na kształt rodziny, które się wspierały i pomagały sobie. Organizowały samopomoc, lekarstwa, robiły zbiórki pieniężne, dzieliły się jedzeniem, otrzymanymi paczkami. Mimo nieustannego strachu przed personelem starały się zorganizować niezbędne rzeczy do przeżycia. Ćwiczyły się w kradzieżach. Nawiązywały kontakty z pracownikami spoza obozu, zamawiały u nich potrzebne przedmioty, przekazywały grypsy dla rodzin. Esesmani, aby ukrócić solidarność i przyjaźń, rozdzielali więźniarki, zmieniając im bloki. Kobiety wykończone były zimnem, głodem i ciężką pracą, nieustannie też były poniżane i bite przez personel. A powody wymierzenia 25 batów były błahe: nieodpowiednie spojrzenie, śpiew, źle złożony koc, choroba. Więźniarki często były świadkami rozstrzeliwań i gazowania. Bały się o swoje stopy, ich wygląd decydował o śmierci w komorze gazowej. Nie mogły być opuchnięte, sine, owrzodzone, a noszone trepy i drewniaki powodowały rany, które trudno się goiły.

Kobiety w obozie, gdy miały czas wolny od ciężkiej pracy, prowadziły radio, dzieląc się usłyszanymi wiadomościami z frontu. Prowadziły wykłady, uczyły się. Tworzyły wiersze, opowiadały sobie treści książek. Ale i marzyły o wolności, o chlebie. Tęskniły za swoimi matkami.

Podczas pobytu w obozie na Majdanku Danuta Brzosko-Mędryk była zmuszona do wykonywania różnych prac. Przez sześć tygodni była kapo hofkolonne, kolumny podwórzowej. Potem, wraz z kilkoma koleżankami, opuściła swoje pole, aby sprzątać barak oficerski. Więźniarki po kryjomu słuchały w nim radio i okradały Niemców, ukrywając zdobycze w ich pokojach. Następnie autorka wspomnień trafiła do scheisskommanda, wybierała z dołu nieczystości. Pod koniec sierpnia 1943 roku rozpoczęła pracę w bekleidungskammer, magazynie odzieżowym. Po tym, jak z koleżankami została przyłapana przez adiutantkę na wynoszeniu swetrów, zostaje przeniesiona do baraku butów. Tam więźniarki codziennie wymieniały obuwie. Z pracy wychodziły w nowych, pobrudzonych błotem. A rano przychodziły w rozlatujących się drewniakach. Ostatnim zajęciem Danuty Brzosko-Mędryk była praca w rewirze, chociaż nie miała żadnych umiejętności ani wiedzy medycznej. Była za to gotowa rzetelnie pracować, być cierpliwą i pełną poświęcenia. Podlegała doktor Stefanii Perzanowskiej.

Niebo bez ptaków jest wstrząsająca. Pełno w niej niezrozumiałego okrucieństwa, przemocy i nienawiści Niemców wobec kobiet więzionych na Majdanku. Na wielki szacunek zasługują więźniarki, ich postawa. Potrafiły one walczyć ze złem, troszcząc się o siebie nawzajem. Książka ta spowodowała, że w 1971 roku rząd USA powołał Danutę Brzosko-Mędryk na świadka w procesie o deportację zbrodniarki wojennej Hermine Braunsteiner-Ryan, sadystycznej nadzorczyni na Majdanku.

Wydawnictwu serdecznie dziękujemy za przesłanie egzemplarza recenzenckiego, dzięki czemu mieliśmy przyjemność przeczytania tego tytułu ❤️

0 komentarzy

Wyślij komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Kamyk na niebie, czyli ziemskie dylematy kontra Imperium

Kamyk na niebie Isaaca Asimova jest trzecią i ostatnią częścią cyklu Imperium Galaktyczne (książki można czytać oddzielnie). Jak wypada zwieńczenie  trylogii? Zapraszamy do recenzji! Fabuła książki skupia się na Josephie Schwartzu, który zostaje przeniesiony w czasie...

Zaginiony klejnot Ferrary, czyli dziennikarz w rajtuzach prowadzi śledztwo

Zaginiony klejnot Ferrary to debiut Grega Krupy, wydany przez LeTra. Jak wiele powieści, których okładki oznaczone są logo imprintu Wydawnictwa Arkady, tak i w tym przypadku mamy do czynienia z historią posiadającą pewien oryginalny sznyt, trudny do jednoznacznego...

Nikt cię nie odnajdzie, czyli jak połączyć kryminał z powieścią obyczajową

Nikt cię nie odnajdzie to kontynuacja Wiemy, że pamiętasz, która zdobyła nagrodę Szklanego Klucza 2021. Pierwsza książka, której bohaterką jest policjantka Eira Sjödin, to powieść noir w najlepszym wydaniu. Już sam ten fakt przemawia za tym, że warto sięgnąć po drugą...

Rio, czyli udręki życia w ubóstwie

Rio autorstwa Louise Garcia oraz Corentin Rouge to kolejny frankofon wydany przez Non Stop Comics. Tym razem wydawnictwo zaserwowało nam historię prosto ze słonecznej Brazylii, w której przemoc, korupcja, bieda oraz wszechobecna agresja jest codziennością mieszkańców...

Spotkanie z Agnieszką Lis 

11 stycznia miała miejsce premiera książki Siostra wirtuoza Agnieszki Lis. Spotkanie z autorką odbędzie się online (transmisja na portalu Facebook) 31 stycznia o godzinie 19:00.  Opis powieści Antonina Wilkońska, siostra Paderewskiego, snuje opowieść o bracie,...

Najciekawsze premiery książkowe stycznia

Ten styczeń to prawdziwy wysyp świetnych książek! Każdy czytelnik pewnie zaciera już ręce i nie może się doczekać, aż na półce jego ulubionej księgarni pojawi się właśnie TA nowość. Albo marzy już o tym, jak otwiera paczkę, a tam… Co my w tym miesiącu uznaliśmy za...

Spotkanie z Gretą Drawską

10 stycznia odbyła się premiera książki Frety Drawskiej pod tytułem Mroczne miejsca, rasowego thrillera psychologicznego.Spotkanie odbędzie się online 24 stycznia o godzinie 19:00. Transmisja na portalu Facebook.

Sezon pająków, czyli co robi agent FBI we Włoszech, kiedy nie cieszy się śródziemnomorską kuchnią

Końcówka lat osiemdziesiątych we Włoszech. Nowe metody kryminalistyczne, czwarta władza, która nie odpuszcza, zmiany w życiu prywatnym i tajemnicze morderstwo pary w samochodzie - z tym musi zmierzyć się główny bohater, młody prokurator Scalviati. Z początku sprawa,...

Jeśli przecięto cię na pół, czyli przemarsz chłopskich-babskich duchów

Kości, które nosisz w kieszeni, prozatorski debiut Łukasza Barysa, od razu zyskał przychylność czytelników i krytyki, autor został laureatem Paszportu Polityki w 2021 roku. Tym razem poeta z Pabianic także opowiada o życiu młodej osoby ze wsi. Historia zaczyna się od...

Szczęśliwego Nowego Roku, czyli gdy prawda wybucha jak fajerwerki

Każdy z bohaterów zdaje się mieć idealne życie. Gra pozorów działa niczym filtry z Instagrama, a zazdrość powoduje, że postaci jednocześnie umniejszają i przeceniają innych. Co z tego wyniknie? Gdy w sylwestrową noc znika córka jednego z małżeństw, które od dekad...
Share This