Jeśli przecięto cię na pół, czyli przemarsz chłopskich-babskich duchów

utworzone przez | sty 21, 2023 | Recenzja, Spiżarnia mola

Kości, które nosisz w kieszeni, prozatorski debiut Łukasza Barysa, od razu zyskał przychylność czytelników i krytyki, autor został laureatem Paszportu Polityki w 2021 roku. Tym razem poeta z Pabianic także opowiada o życiu młodej osoby ze wsi. Historia zaczyna się od śmierci matki narratora i głównego bohatera: ginie w wypadku samochodowym, przecięta na pół, gdy z kochankiem wyrusza w poszukiwaniu lepszego życia.

Dychotomia wydaje się być kluczem w tym utworze: mamy Polskę A i Polskę B, wielkomiejskość i prowincję, mamy świat żywych i świat umarłych, młodych i dorosłych, kobiecość i męskość, świat, który daje nadzieję i świat, w którym panuje beznadzieja i marazm, nowoczesność i historię, folwarczność i postfolwarczność. Wszystko to przenika się, ale jednocześnie rządzi swoimi odrębnymi prawami, nie pozwala połączyć i skleić. Rozwarstwienie i niepolepienie towarzyszy czytelnikowi strona po stronie, podobnie jak ciężka, duszna atmosfera.

Bohaterem drugiej powieści młodego autora jest Marcel, który próbuje się pogodzić ze stratą. Żałoba ma różne stadia, od letargu przez ucieczkę w alkohol aż do tworzenia własnej rzeczywistości. Poprzez sposób snucia opowieści chłopiec staje się baśniotwórcą. Lekko ironiczna pierwszoosobowa narracja jest ciekawa także pod kątem komentarzy o własnej, Marcelowej cielesności. Styl prozy daje znać o tym, że autor para się poezją. Każde zdanie jest gęste od przekazu, co powoduje, że po kilku stronach ma się wrażenie, jakby przeczytało się już ich ze sto. Język jest zdecydowanie największym atutem Jeśli przecięto cię na pół.

Czytelnik, oprócz wiwisekcji własnego ja narratora, dostaje też obraz ikonicznej wręcz, pochłopskiej i pobabskiej wsi, na której system folwarczny odcisnął swoje piętno (bieda, alkohol, chwyć pana pod kolana, brak własnej inicjatywy). Żyje w niej jeszcze etniczny duch: świat nawiedzają całkiem żywi zmarli, podobni do ludowych wyobrażeń upiora, wieszcza. Jeden z nich, dziadek Marcela, nazwany został trupem wsi i przez długi czas przebywa w chłopskiej, dziedziczonej od pokoleń skrzyni na ubrania, stając się prawie trupem w szafie. Tym jest jednak nie przodek bohatera, a tajemnicza Leokadia Be. Dzięki tej postaci powieść zyskuje delikatny sznyt kryminalny.

Dostajemy też banał postfolwarcznej wsi, który jest skutkiem wielowiekowego ucisku: oto prześladowanie inności i przemoc wobec słabszych, oto nieumiejętność radzenia sobie z emocjami, oto dziedzictwo wyobrażeń o roli, jaką trzeba spełnić w taki, a nie inny sposób, od których nie ma ucieczki. Ceną ucieczki jest wyjście poza społeczny nawias, kara najgorsza z możliwych, gdy nie masz możliwości wyjazdu poza metaforyczną wręcz Sromutkę.

Wydawnictwu serdecznie dziękujemy za przesłanie egzemplarza recenzenckiego, dzięki czemu mieliśmy przyjemność przeczytania tego tytułu ❤️

0 komentarzy

Wyślij komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Papa Zoglu, czyli nietuzinkowy popis wyobraźni

Papa Zoglu może pozornie wydawać się komiksem dla dzieci o historii Gniezna. Nic bardziej mylnego! Jest to zdecydowanie historia tylko dla dorosłych, a historia jest bardzo alternatywna. Mówiąc wprost: odjechana! Komiks będzie nie lada gratką dla czytelników, którzy...

Wampir: Maskarada. Kieł zimy, czyli wampirze intrygi

Wampir: Maskarada jest jedną z najważniejszych marek gier RPG na świecie. Mroczny świat krwiopijców oraz innych nocnych istot przyciąga wiele osób, chcących choć na chwilę wcielić się w rolę tych stworzeń i poznać problemy, z jakimi muszą się zmierzyć. Wydawnictwo...

Gangrena, czyli walka z własnymi i cudzymi demonami

Niedawno opublikowaliśmy recenzję Śpijcie, kotki, a już wracamy z cyklem o Olivii Rönning i Tomie Stiltonie i kolejnym tomem w cyklu napisanym przez Cillę i Rolfa Börjlindów. Piąty tom nosi tytuł Gangrena. Autorzy dalej prowadzą grę z czytelnikiem, polegającą na...

Noir Burlesque, czyli rasowy kryminał noir w komiksowym opakowaniu

Enrico Marini, po rewelacyjnym Batmanie: Mrocznym Księciu z bajki, powraca na polski rynek wydawniczy z kryminałem noir pod tytułem Noir Burlesque. Jak wypada nowe dzieło włoskiego twórcy? Zapraszamy do recenzji! Rzecz dzieje się w latach pięćdziesiątych w Stanach...

Redaktorka Olga poleca: najciekawsze książki 2022

2022 roku obfitował w powieści i reportaże, które trzeba wręcz przeczytać. Kilka z nich szczególnie zapadło mi w pamięć, a kilkudziesięciu nie zdążyłam przeczytać (o tym pisałam tutaj). Dzisiaj szczególnie polecam te, które chętnie przeczytałabym jeszcze raz. I...

Kamyk na niebie, czyli ziemskie dylematy kontra Imperium

Kamyk na niebie Isaaca Asimova jest trzecią i ostatnią częścią cyklu Imperium Galaktyczne (książki można czytać oddzielnie). Jak wypada zwieńczenie  trylogii? Zapraszamy do recenzji! Fabuła książki skupia się na Josephie Schwartzu, który zostaje przeniesiony w czasie...

Zaginiony klejnot Ferrary, czyli dziennikarz w rajtuzach prowadzi śledztwo

Zaginiony klejnot Ferrary to debiut Grega Krupy, wydany przez LeTra. Jak wiele powieści, których okładki oznaczone są logo imprintu Wydawnictwa Arkady, tak i w tym przypadku mamy do czynienia z historią posiadającą pewien oryginalny sznyt, trudny do jednoznacznego...

Nikt cię nie odnajdzie, czyli jak połączyć kryminał z powieścią obyczajową

Nikt cię nie odnajdzie to kontynuacja Wiemy, że pamiętasz, która zdobyła nagrodę Szklanego Klucza 2021. Pierwsza książka, której bohaterką jest policjantka Eira Sjödin, to powieść noir w najlepszym wydaniu. Już sam ten fakt przemawia za tym, że warto sięgnąć po drugą...

Rio, czyli udręki życia w ubóstwie

Rio autorstwa Louise Garcia oraz Corentin Rouge to kolejny frankofon wydany przez Non Stop Comics. Tym razem wydawnictwo zaserwowało nam historię prosto ze słonecznej Brazylii, w której przemoc, korupcja, bieda oraz wszechobecna agresja jest codziennością mieszkańców...

Spotkanie z Agnieszką Lis 

11 stycznia miała miejsce premiera książki Siostra wirtuoza Agnieszki Lis. Spotkanie z autorką odbędzie się online (transmisja na portalu Facebook) 31 stycznia o godzinie 19:00.  Opis powieści Antonina Wilkońska, siostra Paderewskiego, snuje opowieść o bracie,...
Share This