Spis treści

Recenzja
O autorze
Informacje i opis wydawcy

Recenzja: Patrzcie, jak tańczymy, Leïla Slimani

O czym jest trylogia Cudzy kraj?

Patrzcie, jak tańczymy to kontynuacja powieści Cudzy kraj autorstwa Leïli Slimani. W pierwszym tomie czytelnicy mieli szansę prześledzić losy marokańczyka Amina i francuzki Mathilde, biednego małżeństwa, które powoli buduje swoją przyszłość i tożsamość. Obejmuje okres od końca drugiej wojny światowej do uzyskania przez Maroko niepodległości w 1956 roku. Osiedlili się oni na wsi, próbując zamienić jałową ziemię w bogate gospodarstwo. Dzięki sile i uporowi udaje im się to. Teraz nastał czas na korzystanie z osiągnięć. W drugim tomie ich dzieci są już dorosłe. O ile pierwszy tom skupiał się na rozwijaniu farmy przez Amina oraz integracji ze społeczeństwem przez Mathilde, tak kontynuacja śledzi losy A’iszy (studiuje medycynę w Paryżu, wraca do Maroko wraz z mężem) oraz Salima (próbuje odnaleźć własną drogę). Postaci istotnych w powieści jest jednak tak dużo, że do drugiego tomu w ramach wstępu dołączono listę bohaterów. Ich losy splatają się i oddziałują w przekorny nieraz sposób, ale bardzo dobrze oddają relacje w konserwatywnym i klasowym świecie, który wkracza w nowoczesność. Nasi bohaterowie budują swoje życie, starając się być wiernymi swoim zasadom, ale też lata dobrobytu i poczucie względnego bezpieczeństwa, jakie zapewniają pieniądze, skłaniają ich do czerpania przyjemności z życia. Nic tu nie jest jednoznaczne, za to magicznie wciągające.

Patrzcie, jak tańczymy, czyli o tym, jak można powitać nowoczesność

Cykl napisany przez Leïlę Slimani urzeka już od pierwszych słów. Potoczysty styl, piękne i eleganckie zdania, dynamicznie rozwijająca się historia (nie jest to powieść sensacyjna, ale emocje bohaterów pchają fabułę szybko do przodu niczym gorąca plotka we wsi, w której wszyscy się znają). O ile w pierwszej książce przez większość narracji czytelnik nurza się w dusznej intymności, ograniczonej geografią, tak drugi tom przynosi więcej kosmopolityzmu, a bohaterowie eksploatują przestrzeń i wydarzenia polityczno-społeczne mają na nich większy (a może częstszy?) wpływ. 

Patrzcie, jak tańczymy to jedna z tych powieści, z których rzeczywistości trudno wyjść. Opowiedziana historia rezonuje w czytelniku bardzo długo, a styl, lekko oniryczny, ale nie rozwlekły, pochłania wyobraźnię i pozwala zanurzyć się w świecie stworzonym przez to literackie dzieło. Prawdziwy majstersztyk!

Autofikcja i kolonializm

Powieść autofikcyjna to rodzaj prozy, który niezmiennie cieszy się wielkim powodzeniem. We Francji, gdzie została wydany cykl Cudzy kraj gatunek ten bywa żartobliwie nazywany nieślubnym dzieckiem autobiografii. W tym przypadku mamy widoczne zależności między losami autorki i wydarzeniami w książce. Leïla Slimani częściowo wciela w A’iszę swoją tożsamość i życie. Tak hojnie obdarowana bohaterka w zamian staje się interesującą fikcyjną postacią. Czy to właśnie dzięki temu zabiegowi czytelnicy otrzymali tak cudną opowieść pełną pasji, w której widać wyraźnie wpływ sytuacji polityczno-społecznej? Znaczenie wywierania wpływu kultury i władzy na jednostkę poprzez tworzenie ram dla jej istnienia, opowiedziane przez dziennikarkę i politolożkę, jest z jednej strony pokazany jednocześnie subtelnie i wyraźnie (bo bez zbędnej demagogii, za to ukazana oczami bohaterów powieści), a z drugiej klarowna i zrozumiała nawet bez wielkiej znajomości historii Maroka i kolonializmu. Zależność jednego państwa od drugiego w tym kontekście nie jest jednoznaczne. Nie ma tu oceny politycznej, ale wyraźnie widać mechanizm oddziaływania tego systemu na grupy społeczne. I jak to w żywym organizmie, nic tu nie jest schematyczne i proste, pomimo utrzymywania się podziału klasowego widoczny jest przepływ i wzajemne inspiracje. Oczywiście w dozwolonych przez półprzymknięte oczy społeczeństwa ramach.

Poruszająca saga rodzinna

Pomimo tego, że dużo miejsca poświęciłam na opis zależności jednostki od społeczeństwa i tak dalej, to Patrzcie, jak tańczymy jest przede wszystkim wzruszającą, świetnie napisaną powieścią. Nic dziwnego, że autorka została uhonorowana nagrodą Goncourta! To proza najwyższej jakości, która jednocześnie nie jest trudna w odbiorze. Wręcz przeciwnie, emocje naszych bohaterów zawarte na kartach powieści chwytają za serce, a ich losy są przejmujące. Historia, od której trudno się oderwać! Gorąco polecam.     

Kim jest Leïla Slimani?

Leïla Slimani urodziła się w marokańskim Rabacie w 1981 roku. Kiedy miała 17 lat, wyjechała na studia do Paryża na Wydziale Nauk Politycznych. Po ich ukończeniu została dziennikarką (chociaż interesowała ją także kariera aktorska). Oprócz cyklu Cudzy kraj napisała inne powieści: W ogrodzie pożądania oraz Kołysanki (opowiada o morderstwie dwójki dzieci. Inspiracją była prawdziwa historia zabójstwa dokonanego przez nianię w 2012 roku w Nowym Jorku). Za tę książkę w 2016 roku otrzymała Nagrodę Goncourtów. Na język polski został także przetłumaczony jej reportaż Seks i kłamstwa. Intymne życie kobiet w kraju arabskim.